„Die Sonderentwicklung ''katalan.'' Kultur und Sprache begann im 9. Jh. mit der Einrichtung der sogenannten ‹Span. Mark› während der Regierungszeit Karls des Großen (gest. 814). “Harald Haarmann: ''Kleines Lexikon der Völker''. Von Aborigines bis Zapoteken. Verlag C.H.Beck, München 2004.
"تحول ویژه فرهنگ و زبان کاتالان در قرن نهم با تأسیس منطقه موسوم به "مارک اسپانیایی" در دوران حکومت شارلمانی (متوفی ۸۱۴) آغاز شد."
